Кыргыз эли "Өнөр алды-кызыл тил", "Өнөрлүү өлбөйт"-деп Рух казынасын нечен түрлүү өнөр менен толтуруп, бардыгынан бийик койгон. Мына ошол өнөр казынасынын эң төрүнөн орун алган ары кереметтүү, ары нускалуу өнөрлөрдүн бири-төкмө акындык.

Кыргыздар абалтан эле акынды элдик деп түшүнүп , "Элчи менен ырчыга өлүм жок" деген пикирде болгон. Төкмө акындар жалпы элди жакшылыкка үндөп, эл кыдырып, жер кыдырып, көргөн билгенин ырга салып, ыргак менен куюлуштуруп ырдаган. Кыргыз элинин басып өткөн улуу тарых жолун, рухун, маданиятын, каада-салтын, үрп-адатын төкмө акындардын оозеки сакталган эмгегисиз элестетүү мүмкүн эмес.

24-августта Бишкектеги аэропорттон Тегеранга багыт алган "Итек Эир" компаниясынын “Боинг-737” учагы абага көтөрүлгөндөн көп өтпөй кыйроого дуушар болуп, ичиндеги 90 кишинин 68и каза тапканы кабарланууда.

Кырсыктын себептерин иликтөө боюнча мамлекеттик комиссиянын башчысы, өкмөт башчы Игорь Чудинов жүргүнчүлөрдүн 51и чет өлкөлүктөр болгонун билдирген. Алардын көпчүлүгү ирандыктар, ошондой эле, АКШ, Канада, Түркия жана Кытай атуулдары да болгон.

Грек-рим күрөшү боюнча Кыргызстандык балбан Канат Бегалиев олимпия оюндарында күмүш медалга ээ болду.

Бул Бээжин оюндарындагы Кыргызстандын энчисиндеги экинчи медаль болгону менен, эгемен Кыргызстандын тарыхындагы биринчи күмүш медаль. Кыргыз балбанын жеңиши менен өлкө президенти Курманбек Бакиев куттуктады.

Грек-рим күрөшүнүн эларалык чебери Канат Бегалиевдин жеңиши Кыргызстандын эгемен тарыхындагы эң чоң спорт жеңиштердин бири катары белгиленүүдө. Буга чейин кыргыз спортчулары советтик мезгилде гана олимпиада чемпиондору болушкан.

Бүгүнкү күндү Кыргызстанда “тойлордун күнү” деп атаса да болмок. 2008-жылдын сегизинчи айынын сегизинчи күнүндө үйлөнгөндөрдүн никесин мыйзамдаштырган Бакыт үйлөрүндө кезекке турган жаштар көбөйдү. Бишкектин көчөлөрүндө жасалгаланган машинелердин катарлары толуп, кафе-ресторандарда тойлор өтүп жаткан кези. Кытай календарына ылайык, дал ушул күнү үйлөнгөндөр бактылуу өмүр сүрүшөт экен. Ырымга ишенип, былтыр да 2007-жылдын жетинчи айынын жетинчи күнүндө үйлөнгөндөр көп болгон эле.

Улуу жазуучу Чыңгыз Айтматовдун көзү өтүшүнө байланыштуу президенттин жардыгы менен 14-июнь Кыргызстанда аза күтүү күнү деп жарыяланды

Бул күнү Кыргызстандын Мамлекттик туусу ылдый түшүрүлөт. Маданият мекемелерине жана телерадиокомпанияларга оюн-зоокторду токтотуу сунушталды. Ушул эле жардыкка ылайык Чыңгыз Айтматовдун тажыясын өткөрүү боюнча мамлекеттик катчы Досбол Нур уулу башында турган комиссия түзүлдү. Улуу жазуучу менен коштошуу 14-июнда Кыргыз улуттук Токтогул Сатылганов атындагы филармонияда эрте менен башталып, маркумдун сөөгү “Атабейит” музей-мемориалдык комплексине коюлат. Бул тууралуу президенттин маалымат кызматынан кабарлашты.

Дүйнөлүк атагы бар кыргыз жазуучусу Чынгыз Айтматов катуу оорудан кийин дүйнөдөн кайтты.

Германиядагы Нюрнберг бейтапканасынын өкүлү Бернд Шиглер БиБиСиге байланышып буларды билдирди:

Чынгыз Айтматов бүгүн Германия убактысы боюнча түшкү саат 15:30да, 79 жашында көз жумду. Ал пневмонияга кабылып, өпкөсүнүн оорусу өтүшүп кеткенден улам каза болду. Соңку күндөрү Айтматовду караган доктурлар абалын өтө оор деп баамдашкан. Чынгыз Айтматов 19 майда Нюрнбергге келгенинен бери жанында жакындары болуп турду. Ал Казан шаарынын ооруканасынан которулгандан бери аппараттын жардамы менен дем алып, кома абалынан чыккан эмес.

- Сталбек агай, замандын шарданына жараша сизге окшогон таланттар көмүскөдө калгандай, көптөн бери дайыныңыз билинбей кетти. Азыр эмне иш менен алектенип жатасыз?

— Жакында КТРдин журналисти Болотбек Макетаев «Тумар» деген кинофильм тартканы жатыптыр. Мага музыкасын жазып бериңиз деп кайрылганынан, жан дилим менен макул болдум. Декоративдүү музыкалык жанрдын өзгөчөлүгү киного көрк кошот, ошондой музыка жаратайын деп жатам. Болотбек Макетаевди күчтүү журналист катары билем. Кинонун сценарийин өзү жазып жаткан экен, демек менин үмүтүм чоң. Мага ишеним көрсөтүп жаткандан кийин Болотбек Макетаевдин ишенимин актайт болушум керек. Чыгармачылык жактан көз карашыбыз дал келип иштеше алабыз деген үмүттөмүн.

1979-жылдан бери И.Арабаев атындагы университеттин музыка кафедрасында иштеп келе жатам. Филармониянын алдындагы эки жылдык фольклордук студия бар, анда жаштарга сабак берип келатам. Филармониядагы чыгармачылык атмосфера мага жагат. Себеби коллегалар менен баарлашасың дегендей. Студенттерге да жан дилим менен сабак бергенге аракет кылам. Эң кубанычтуусу, дайыма филармонияга жумушка баргым келип турат.

Жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыгында бул орунга көрсөтүлгөн талапкерге 77 депутат макул, 2 депутат каршы добуш беришти. Натыйжада Айтибай Тагаев көпчүлүк добуш менен ЖК төрагалыгына шайланды деп табылып, парламент бул боюнча тиешелүү токтом кабыл алды. Жаңы төрага ишеним көрсөткөнү үчүн депутаттарга ыраазычылык билдирген соң, парламент саат 14кө чейин танаписке тарады.

Талапкерлиги көрсөтүлгөн соң Айтибай Тагаев депутаттардын алдына чыгып, үч фракция менен да жолугушуп келгенин, чынында төрагалыкка көрсөтүлүшү күтүүсүз болгонун айтып, ишеним көрсөткөнү үчүн президентке жана “Ак жол” партиясынын саясий кеңешине ыраазычылык билдирди.

Бул тууралуу маалымат жыйынында “Кыргызкино” улуттук концернинин жетекчиси Замир Эралиев бүгүн билдирди. Анын айтымында бир топтон бери Голливудда эмгектенген режиссер Эркин Ялгашев 1999-2001-жылдары Баткенде болуп өткөн окуялардын негизинде фильм тартууга тилегин билдирүүдө. Башкы ролдордун биринде атактуу актер Хироюки Тагава ойномокчу. “Тартылып бүткөн соң бул фильм дүйнөлүк прокатка чыгат. Мындай эгемен Кыргызстандын тарыхында боло элек болчу”,- дейт ал.

Ошондой эле анын айтымында, жакында Орусиянын биринчи каналы аркылуу кыргызстандык режиссер Нурбек Эгендин “Сеть” аттуу көп сериялуу фильми көрсөтүлө баштайт. (Azattyk)

«Шоро» компаниясынын президенти Табылды Эгембердиев учурда дагы башка чоң долбоордун үстүндө иштөөдө.

Ал бүгүнкү тапта унутулуп бараткан улуттук оюндарды жандандыруу максатында этнографиялык борбор куруу менен алек. Биздин бүгүнкү каарман жаңы долбоор, жашоо-турмуш, үй-бүлө, байлык жана өзү туурасында биз менен ой бөлүштү.

- Табылды мырза, учурда эмне менен алек болуп жатасыз?

- 15 жылдык өмүрүмдү «Шоронун» өнүгүүсүнө бердим. Азыр компанияны иним Жумадыл иштетип, эми мага жасай турган иш деле калган жок. Кыргыздын маанилүү ордо, тогуз коргоол оюндары жарма жок болгондой эле унутулуп баратат. Унутулуп бараткан улуттук оюндарды тирилтип, жандандыруу максатында этнографиялык борбор куруу үчүн Бишкек шаарынын четинен 1 гектар жер сатып алгам. Анын үстүнө Кыргызстанга чет өлкөдөн туристтер, коноктор келип кыргыздын улуттук тамагы барбы, рестораны барбы десе уят болуп туруп калабыз. Мисалы, кытай, уйгур, түрк, орустардын улуттук тамак-ашын жасаган атайын жайлар бар. Кыргыздардыкы болсо да толук кандуу эмес, башкалардыкы менен аралашып кеткен, купулума толбойт. Ошондуктан ушул жерге кыргыздын тамагынан тартып, салт-санаасынан бери көрсөтүп турчу этнографиялык борбор куруу менен алектенүүдөмүн. Бул жерде ордо ойноочу 3-4 жай, боз үй, ала бакан селкинчек болот. Кадимки суу тегирмен койсом деген оюм бар. Андан тышкары шаркыратма, бассейн жасатсамбы деп пландап жатам. Ошол эле соку, тепши буудай, таруу куурулуп, казанга нан жабылып, колдон келсе кыргыздын сайма сайган, оюу ойгон уздарын отургузуп койсом, алардын эмгектерин ушул жерден сатсак деген пландар бар. Андан сырткары борбордун ортосуна таканын формасындагы көл жасалат, ортосунда ордо ойнолот, жээгинде жети боз үй тигилет. Өзүм да ордону жакшы көрөм, бала чагым ушул оюн менен өттү десем да болот.